Poznaj jedno z najważniejszych dokonań polskiej kultury w najpełniejszym możliwym kształcie. W latach 1840–1844 Adam Mickiewicz jako profesor Collège de France w Paryżu wygłaszał kolejne wykłady w utworzonej specjalnie dla niego katedrze literatur słowiańskich. Nie były to jednak zwykłe wykłady uniwersyteckie, ale akty artystyczne o niespotykanym dotąd i niepowtarzalnym charakterze. Największy polski poeta, który przestał pisać wiersze, bo nie wierzył już w siłę literatury, całym sobą robił inną poezję – poezję czynną. Żaden zapis nie odda w pełni tego, co działo się w trakcie „wykładów”.
Nie znaczy to jednak, że przez zapisy nie da się do tych niezwykłych aktów całkowitych choć trochę zbliżyć. Wehikułem mającym to umożliwić jest niezwykły projekt wybitnego pisarza i wielkiego znawcy życia i dzieła Mickiewicza, Krzysztofa Rutkowskiego. Po wielu latach przygotowań przystąpił on do realizacji monumentalnego i niezwykle trudnego zadania: pełnej edycji Wykładów paryskich. Jej kolejne tomy zawierają wszystkie istniejące zapisy i tłumaczenia poszczególnych wystąpień Mickiewicza:
francuskie stenogramy i ich tłumaczenia, francuskie wersje publikowane za życia poety i dwa ich historyczne polskie przekłady: Feliksa Wrotnowskiego i Leona Płoszewskiego, oraz zupełnie nowe tłumaczenie Krzysztofa Rutkowskiego. On też opatrzył każdy wykład obszernymi i fascynującymi objaśnieniami. W ten sposób wszystkie echa i powidoki wielkiej poezji czynionej przez Adama Mickiewicza w Collège de France zebrane zostały w jednym miejscu w nadziei, że w ten sposób ukazana zostanie jej istota i głęboki sens. Po opublikowanym w roku 2024 wstępnym tomie, przedstawiającym cel i zasady wydania oraz ukazującym ideowe tło „Wykładów, nadchodzi czas na nie same.
W trzech tomach części drugiej „L’Église et le Messie / Kościół i Mesjasz” zamieszczono wszystkie wykłady ostatniego, najsłynniejszego i najbardziej kontrowersyjnego kursu IV, wygłaszanego przez Mickiewicza od 22 grudnia 1843 roku do 28 maja 1844 roku w paryskiej nauczalni.
