Klasyk francuskich nauk historycznych Marc Bloch (1886–1944) mogl jeszcze bardziej zaznaczyc sie w tej dziedzinie nauki, gdyby nie zginal przedwczesnie z rak niemieckich nazistow wskutek dzialalnosci w résistance podczas II wojny swiatowej. Glownym dzielem Blocha pozostaje monumentalne ""Spoleczenstwo feudalne"" (1940). Jego inna znana monografia to ""Krolowie cudotworcy"" (1924, wydanie polskie: Wydawnictwo Aletheia, Warszawa 2023). Spoleczenstwo… opisuje sredniowieczne warunki materialne, mentalnosc, system senioralny i klasy spoleczne. Bloch niejako odpowiada avant la lettre na zadane pozniej przez Jacques’a Le Goffa pytanie:
Czy Europa narodzila sie w sredniowieczu? W epoce, w ktorej z kolei narodzil sie feudalizm. Istnieja poglady, ze nie byl on specyfika sredniowiecza, lecz ze, rozumiany jako hierarchia podleglosci, wystepuje wszedzie w swiecie. Bloch, precyzujac w niniejszej monografii sens tego pojecia w odniesieniu do Europy, udziela bardziej zniuansowanej odpowiedzi. Mozna rzec w dzisiejszym jezyku, ze feudalizm zrodzil sie z kryzysu „globalizmu”: upadku wielkich panstw, ktore ustapily pola lokalnym, zminiaturyzowanym konstelacjom wladzy.
Feudalizm europejski wszakze, uwaza Bloch, byl specyficzny, bo wynikal z historycznych i kulturowych uwarunkowan europejskich. Przekazal nam „idee umowy”, nieobecna na przyklad w ustroju japonskim: umowa wasala i seniora zobowiazuje obie strony, co przelozylo sie na pozniejszy negocjacyjny charakter systemow parlamentarnych.
