Asy damy i ułani - Zbigniew Mierzwiński

Praca Jacka Wilczura przedstawia dramatyczne losy Polaków na Wileńszczyźnie w czasie II wojny światowej Głównie skupia się na ofiarach działalności kilku litewskich organizacji politycznych współpracujących z Niemcami. Formacje takie, jak Sauguma (policja bezpieczeństwa) czy Ypatyngas Burys (bezpośrednio poległa Gestapo) dopuszczały się straszliwych zbrodni nie tylko na Polakach, ale także na Żydach, Rosjanach i przedstawicielach innych mniejszości żyjących na Litwie. W latach 1941-1944 z rąk tych organizacji zginęło ponad 100 tysięcy ludzi różnych narodowości, w większości Polaków. Do dziś narody te nie doczekały się przeprosin od władz niepodległej od 1991 roku Litwy. Temat pomijany jest także w podręcznikach szkolnych. Autor zbierając materiały do pracy korzystał ze źródeł, dokumentów i meldunków wywiadowczych Okręgu Wileńskiego AK oraz zachowanych dokumentów niemieckich. Na tej podstawie udało mi się stworzyć m.in. tabele i wykazy zamordowanych. W książce zamieścił również fragmentaryczne listy imienne sprawców tych zbrodni.